Stručni tekstovi Archive

Diferencijalne jednačine (PDF & TeX)

Tekstovi o diferencijalnim jednacinama prvog i drugor reda vec par nedelja spadaju u najcitanije tekstove na blogu. Da bih olaksao citanje i koriscenje ovih tekstova odlucio sam da objavim PDF fajl koji mozete da koristite da stampate i koristite ao prirucnik. Ako slucajno naidjete ...Read More

Obične diferencijalne jednačine drugog reda

Metodi resavanja najpoznatijih tipova obicnih diferencijalnih jednacina drugog reda. 2.1 Slučaj svođenja na jednačinu prvog reda Opšta diferencijalna jednačina drugog reda ima oblik: U nekim slučajevima jednačina može se svesti na diferencijalnu jednačinu prvog reda. 1) Pomoću smene ova jednačina se svodi na jednačinu prvog reda oblika: . ...Read More

Kristofelovi simboli

U prethodnom tekstu videli smo kako se opisuje geometrija prostora. Sledeća bitna osobina svakog prostora je nalaženje najkraćeg puta između dve tačke. Svima je poznato da je u našem realnom 3D prostoru najkraće rastojanje duž koja spaja te tačke, ali kada se promeni geometrija ...Read More

Metrika i metricki prostori

Pre početka priče o Opštoj teoriji relativnosti (OTR) moramo prvo da se upoznamo sa nekim osnovnim pojmovima neophodnim za razumevanje te teorije. Svima je iz svakodnevnog života poznato šta znači prostor a šta rastojanje. Prostor shvatamo kao neko mesto gde se događaji odigravaju a ...Read More

Matematika iza Opste relativnosti (uvod)

U delu “Ajnštajn za početnike” mogli ste da čitate o Opštoj teoriji relativnosti (OTR). Tu je OTR predstavljena na popularan način, opisani su efekti te teorije i istorijski put kojim se stiglo do te teorije. Na žalost (ili bolje rečeno, na sreću) OTR nije priča već ...Read More

Kepler’s Law. Equation of Motion in Central Field

An article I wrote in summer 2005. If you have ever wonder what Mercury, Earth, Jupiter and binary stars have in common, maybe this is right article for you This article is about simulation of motion of those bodies. I would like to thank Damir Andrasevic (Croatia) and especially Oliwia Madej (Poland) ...Read More
Termometar na suncu

(Kineski) termometar vs meteorolozi: ko laže?

Vreli letnji dani svake godine ožive jedan od "omiljenih" hobija na ovim prostorima - dokazivanje da izveštaji o temperaturi nisu tačni! Društvene mreže i stranice pojedinih medija prepone su fotografijama ...
sunbathing

Sunčanje i/ili zadravlje? Izaberite sami!

Tekst je prvi put objavljen jula 2007. godine u tri nastavka, pošto je tema značajnija svake godine objavljujem ga ponovo, uz manje tehničke izmene Sunce, taj žuti disk koji svakoga dana putuje po ...
Pluton - snimak New Horizons misije

Plutonov Horizont

Autor: Darko Donevski Sapiens Klub "Priroda je nedokučiva zbog kretanja", napisao je svojevremeno velikan svetskog slikarstva i osnivač suprematizma, Kazimir Maljevič. A šta je moderna nauka nego detaljna analiza kretanja. Da li ...
ATLAS sudari na 13TeV

LHC eksperimenti ponovo rade na novoj rekordnoj energiji

Ženeva, 3. jun 2015. Danas je CERN-ov Veliki hadronski sudarač (LHC) počeo da isporučuje fizičke podatke po prvi put u poslednjih 27 meseci. Posle skoro dvogodišnjeg isključenja i pripreme za ...
Sudari protona na 13TeV u ATLAS detektoru  (Foto: ATLAS)

​​ ​Prvi snimci sudara protona na 13 ТеV

Tokom protekle noći, protoni u Velikom hadronskom sudaraču (LHC) su po prvi put sudarani pri rekordnoj energiji od 13TeV. Ovi test sudari se koriste kako bi se podesili sistemi zaštite ...
_82131866__dsc0070

Snopovi protona ponovo u LHC-u

Ženeva, 05.04.2015. Nakon dve godine intenzivnih radova na održavanju i unapređivanju, Veliki hadronski sudarač (LHC), najmoćniji akcelerator na svetu, ponovo radi. Danas u 10 satii 41 minut, protonski snop ponovo ...