earth-sun

Svet nauke u 2020. godini

Stigao je kraj još jedne i to prilično "lude" godine. Godine u kojoj ništa nije bilo isto kao pre, godine u kojoj se mnogo toga promenilo, godine u kojoj mnogo ...
predavanje-02

Predavanje “Sunce – zvezda Sunčevog sistema”

U četvrtak 24. decembra od 19 h biće održano online predavanjeSunce – zvezda Sunčevog sistemapredavač će biti dr Milan Milošević. Predavanje možete pratiti na sajtu AD Alfa i na našem YouTube kanalu, kao i na ...
Jupiter-and-Saturn-777x466-1

Velika konjunkcija Jupitera i Saturna

Sutra, u ponedeljak 21. decembra 2020. godine dve najveće planete Sunčevog sistema. Jupiter i Saturn, na nebu će izgledati vrlo blizu. Kad padne mrak, na zapadu, nisko na horizontu sijaće ...
solar-system-nasa

Serija predavanja: “Ekskurzija kroz Sunčev sistem”

Astronomsko društvo “Alfa”, u sklopu projekta “Malim koracima ka astronomiji” vas, kroz seriju predavanja “vodi” na ekskurziju kroz Sunčev sistem.Kroz niz tematskih predavanja imaćete priliku da se upoznate sa Sunčevim sistemom, Suncem, Zemljom i ...
ada_lovelace_portrait

Rođendan Ejde King Lavlejs - prve programerke

Samo dan kasnije ali i mnogo godina pre rođenja Grejs Hoper, na današnji dan, 10. decembra 1815. godine rođena je Ejda King Lavlejs (Ada Lovelace), ćerka čuvenog engleskog pesnika Lorda Bajrona, ...
Grace-Hopper

Grejs Hoper: do ratne mornarice do kompajlera i buba

Kada govorimo o IT sektoru, matematici i vojsci verovatno nam prva asocijacija budu muškarci. Međutim, tu sliku menja žena rođena na današnji dan, 9. decembra 1906. godine u Njujorku. Doktorirala ...

Dan broja 3.141592653589793238

Postoje oni datume za koje čovek ne može da izdvoji najvažniji događaj koji se tada dogodio ili zbog čega je taj datum značajan. Jedan takav datum je 14. mart. U javnosti često poznat kao “dan broja pi” ovaj dan vezan je i za rođenje, odnosno smrt, dva izuzetno poznata i značajna naučnika. Na današnji dan 1879. godine rođen je Albert Ajnštajn, a prošle godine preminuo je Stiven Hoking.

Krenimo od broja 3.1415926535897…

Ako ne znate šta je broj Pi, ili \pi kako se najčešće piše, danas je pravi dan da to saznate, a ako već znate onda je danas najbolji dan da zapamtite još nekoliko decimala ovog broja!

Broj \pi je jedan od najpoznatijih brojeva u matematici i predstavlja odnos obima kruga i prečnika. Verovatno se sećate poznatih formula iz osnovne i srednje škole 2 r \pi, r^2 \pi ili \frac{4}{3} r^3 \pi? U ovim formulama za obim i površinu kruga i zapreminu lopte, osim poluprečnika pojavljuje se jedino još simbol \pi. Mnogo je primera iz matematike (i fizike) u kojima se ovaj simbol – broj pojavljuje. Ali, nije samo često pojavljivanje broja \pi razlog za njegovu popularnost.

pi-day004

Broj \pi nije baš nalik ostalim (racionalnim) brojevima. Još je Arhimed zaključio da je vrednost broja Pi približno \frac{22}{7}, ali ubrzo se pokazalo da ova vrednost nije potpuno tačna. Tačna vrednost broja Pi iznosi:

\pi=3.14159265358979323846264338327950288419716939937510...

… i tako dalje. Nema kraja, i nema ponavljanja decimala! Upravo to neponavljanje decimala ovaj broj ubraja u grupu iracionalnih brojeva. Neki drugi, manje poznati, iracionalni brojevi su  e ili \sqrt{2}. Koliko god se trudili nikad nećemo moći da izračunamo sve decimale broja Pi (\pi), ili bilo kog drugog iracionalnog broja, niti da nađemo njihovo periodično ponavljanje.

Ova osobina čini broj \pi toliko popularnim 🙂

Ovo vam je verovatno bilo poznato, ali pitate se možda zašto je baš današnji dan bitan za broj \pi? Razlog za to je činjenica da u Velikoj Britaniji ne samo što voze levom stranom ulice, već i mnoge druge stvari rade naopako drugačije od ostalih. Tako se u engleskom jeziku datum najčešće piše u izmenjenom redosledu. Mi bi današnji dan zapisali kao 14.3.2019, ali u engleskom jeziku (a verovatno i na vašem računaru) današnji datum zapisuje se kao 3/14/19!

Dan broja 3.141592653589793238 1

Pogledajte gore broj \pi, prve dve decimale su tu svakog 14. marta. Ovo je bio razlog da fizičar Larry Shaw ovaj dan počne da slavi kao Dan broja \pi. Prvi put je to uradio 1988. godine u San Francisco Exploratorium. Odlučio je da ovaj dan proslavi na originalan (i zanimljiv) način marširajući u krug i jedući pite (na engleskom se broj \pi čita /paɪ/, tj. isto kao pita pie). Godine 2009. na 111. zasedanju Kongresa SAD, rezolucijom 224, Dan broja \pi postao je zvaničan! Razlog za donošenje ove rezolucije bila je ideja da se ovaj dan posveti popularizaciji matematike kroz upoznavanje ovog zanimljivog broja.

Dan broja \pi obeležavamo svake godine, ali pre četiri godine današnji nije bio isti kao ostali, već je bio vrlo poseban i jedinstven. Tada, 13. marta 2015. godine u 9 sati 26 minuta i 53 sekundi datum i vreme su ispisali prvih deset cifara ovog broja 3.141592653!

O Ajnšajnu i Hokingu nekom drugom prilikom, u toku dana 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: