Svet nauke

Kod urana i torijuma brzina radioaktivnog raspadanja je vrlo mala,tako da se tokom nekoliko godina ovo smanjenje ne može ni primjetiti. Međutim, u slučaju drugih elemenata, na primjer kod , mjerenjem je ustanovljeno da im je brzina raspadanja znatna u odnosu na brzinu raspadanja urana i torijuma. Ovo se jednostavno ustanovljava mjerenjem broja raspada u jedinici vremena. Broj jezgara , koja se raspadnu u vremenskom intervalu ,to jest,

(8)

gdje je -konstanta proporcionalnosti koja se naziva konstanta radioaktivnog raspada ili konstanta radioaktivnosti posmatrane radioaktivne supstancije. Znak minus u ovoj jednačini potiče od činjenice što se sa povećanjem vremena raspada smanjuje broj neraspadnutih jezgara roditelja. Read more…

Lako je uvjeriti se da jezgra atoma emituju radioaktivno zračenje. Za alfa-čestice to je očigledno s obzirom na to što se one ne nalaze u omotaču atoma. Da jezgro emituje beta-čestice dokazuje se hemijskim metodama. Ako jezgro emituje beta-česticu, to znači da se pozitivno naelektrisanje jezgra povećava za jedno elementarno naelektrisanje e. Ovo takođe znači da je jezgro elementa sa rednim brojem Z (u periodnom sistemu elemenata) prešlo (pretvorilo se, transmutovalo se) pri u jezgro sa rednim brojem (Z+1). Pošto redni broj elemenata Z određuje njegove hemijske osobine,to znači da se pri bitno mijenjaju hemijska svojstva elemenata. Dakle, emisija dovodi do transmutacije elemenata sa rednim brojem Z u element sa rednim brojem (Z+1). Read more…

Na TV ekranima se ovih dana često vrtela reklama i poziv za akciju: „Očistimo Srbiju“. Među ostalim reklamama izdvojićemo sledeću. Radi se o primeru gde se masa otpada na deponijama u Srbiji poredi sa masom od oko 100 000 afričkih slonova. Postavlja se pitanje kakva kataklizma bi se desila kada bi svi slonovi skočili u isto vreme?

Jedina kataklizma koja se desila, jeste da su autori reklame propustili nekoliko bitnih časova fizike. Pretpostavimo da 100 000 afričkih slonova dođe u Srbiju, i odluči da skače (iako je to fiziološki neizvodljivo za njih) sa platforme visoke 1 metar. Iako se radi o dosta nerealnih uslova (skok slonova, ili pad treba da se desi istovremeno za sve njih). Kolika je ukupna energija skoka slonova? Read more…

Sl.br.5 Šema uređaja za mjerenje mase i brzine naelektrisanih čestica

Mjerenje mase alfa i beta-čestica nešto je složenije nego mjerenje mase jona, s obzirom na to što se brzina ovih čestica ne može odrediti. Da bi se ova teškoća prevazišla, potrebno je mjeriti skretanje čestica u električnom i magnetnom polju. Šema uređaja koji služi u tu svrhu prikazana je na slici broj 5.

Snop alfa ili beta-čestica,koje emituje radioaktivni izvor S, prolazi između ploča kondenzatora K, koje imaju oblik kružnih segmenata. U prostoru između ovih ploča vlada jako električno polje. Smjer ovog polja može se mijenjati prekidačem P. Čestica koja se kreće putanjom označenom isprekidanim linijama upada u maseni spektograf, prolazi kroz otvor A na dijafragmi D i pod dejstvom homogenog magnetnog polja B pada na fotografsku ploču F. Read more…

Prodornost alfa, beta i gama zraka

Alfa-zrake

Za alfa-zrake utvrđeno je da su slični kanalskim zracima, dakle, korpuskularne su prirode. Pošto se iz pozitivno naelektrisanih čestica razumljivo je da skreću u električnom i magnetnom polju po istim zakonima kao i kanalski zraci. Ovo je Raderford zaključio na osnovu toga što je primjenom Tomsonove metode mogao da odredi njihovo specifično naelektrisanje , gdje je naelektrisanje -čestice, a masa, i iznosi , a odnosno .

To su čestice koje se kreću kroz vazduh brzinom 20.000km u sekundi, i izazivaju snažnu jonizaciju gasa. U magnetnom polju, alfa čestice neznatno skreću u lijevo (kao pozitivno naelektrisane relativno teške čestice). Read more…