1524133194429

Kvalitet vazduha - boja, ukus i miris?

Kraj prošle i početak ove godine obeležilo je mnogo priče, a može se reći, i straha u javnosti u vezi kvaliteta vazduha u mnogim gradovima širom Srbije. Dok na društvenim ...
mesec-pomracenje-2014

Totalno pomračenje krvavog (super)Meseca - 21. januar 2019

Za sledeću nedelju nebeska mehanika "pripremila" je totalno pomračenje Meseca. Pomračenje počinje 21. januara u 03:36 h po našem vremenu i trajaće sve do 8:48 h. Totalno pomračenje Meseca počinje ...
NH_KEM_JourneyThroughKB_Trajectory_Guo20181031_v2

Razglednica iz ledenih delova Sunčevog sistema

Noćas, dok je veliki deo planete još uvek slavio ili čekao Novu godinu, negde daleko, blizu same granice Sunčevog sistema dešavalo se nešto zanimljivo.Svemirska letelica "Novi horizonti" jutros je oko ...
Unearthed-NextYear-1512-1-web

Svet nauke u 2018. godini

Kraj godine je vreme kad svi razmišljaju o tome šta su uradili i postigli u prethodnoj godini i kad se prave planovi za narednu godinu. Pre čestitki i želja za ...
Earthrise

Rađanje Zemlje

Tokom istorije Zemlje, rađale su se i nestajale različite zemlje, ali samo mali broj ljudi imao je priliku da posmatra rađanje Zemlje. Prva takva fotografija snimljena je na današnji dan ...
12968132_472972296228391_4467902501379077498_o-1024x643

Mini hidroelektrane: tihi ekocid Srbije

Piše: Nevena Grubačpreuzeto sa sajta KosmodromU Srbiji je planirana gradnja 850 malih hidroelektrana na planinskim rekama, pretežno u zaštićenim područjima. Negativne posledice su nesagledive, upozoravaju naučnici, a obuhvataju uništenje biodiverziteta ...

Bendžamin Frenklin (1706 – 1790)

Na današnji dan, 17. januara, 1706. godine, u Bostonu (Masačusets, SAD), rođen je Benžamin Frenklin (Benjamin Franklin), američki naučnik i političar, borac za ljudska prava, učesnik u Američkom ratu za nezavisnost, jedan od tvoraca „Deklaracije o nezavisnosti“ i američkog Ustava, pisac, štampar i pronalazač.

Bendžamin Frenklin bio je vrlo svestrana ličnost. Kao naučnik poznat je po otkriću gromobrana. Takođe je otkrio i opisao tok i karakteristike Golfske struje.

Benžamin Frenklin, oko 1767. godine (credits The White House Historical Association)

Još jedno otkriće po kome je izuzetno poznat je i tzv. Frenklinova peć. Iako su grejanje na vatru i kamini poznati još iz praistorije, Bendžamin Frenklin odigrao je izuzetno značajnu ulogu u razvoju kamina koji se danas koriste. Otkrio je da se veliki deo toplote kamina gubi kroz spoljašnje zidove i jednostavno je pomerio kamin na sredinu prostorije, napravivši samostalnu “kutiju” od livenog gvožđa u kojoj može da gori vatra. Izabran materijal, tj. gvodže, akumuliralo je, a zatim i zračilo toplotu čak i kad vatra prestane da gori.

Bendžamin Frenklin imao je i niz drugih značajnih otkrića. Otkrio je bifokalne naočare, prvi je uveo ulično osvetljenje i reorganizovao je američki poštanski sistem. Njegov najpoznatiji naučni rad, vezan je za elektricitet. Razvio je model električne struje kao fluida shvatajući da je ona u stvari kretanje naelektrisanih čestica.

Takođe, Bendžamin Frenklin bio je jedan od prvih naučnika (jedini uz Leonarda Ojlera) koji je podržao ideju Kristijana Hajgensa o talasnoj prirodi svetlosti. Ova teorija, o talasnoj prirodni svetlosti, prihvaćena je tek 1803. godine nakon eksperimenata koje je izvršio Tomas Jang, a kasnije je postala i jedan od temelja kvantne teorije.

Reprodukcija slike Charles Mills (oko 1914. god.). Na slici je prikazan Bendžamin Frenklin radi na štamparskoj presi (credits: )

Frenklin je osnovao i prvu javnu biblioteku u Americi, filozofsko društvo Pensilvanije i „Akademiju“ koja je prerasla u Univerzitet Pensilvanije.

Za ime Benžamina Frenklina vezuje se i čuveni eksperiment sa puštanjem zmaja. Ovim eksperimentom dokazao je da je grom jedna vrste “ogromne varnice”.

“Ben i ja” crtani film produkcije Volt Dizni o Benžaminu Frenklinu, iz ugla jednog miša – Amosa

Pomenuti eksperiment, kao i uzbudljiv, aktivan i izuzetno kreativan život Bendžamina Frenklina bili su inspiracija za dvadesetominutni crtani film “Ben i ja” koji je premijerno prikazan 1953. godine u produkciji Volta Diznija. Crtani film snimljen je kao priča jednog sićušnog miša koji dolazi u kuću Bena Frenklina. Priča otkriva kako je taj miš prvi put sreo Frenklina i sprijateljio se s njim, a potom mu pomagao u izdavaštvu, izumima i političkoj karijeri. Među Amosovim zaslugama, predstavljeni su i pronalazak bifokalnih naočara, peći i novog koncepta za Benov magazin „Almanah siromaha Ričardaˮ (Poor Richard’s Almanack). Posle Frenklinovih eksperimenata sa elektricitetom, koji su Amosa zamalo koštali života (u crtanom filmu), njih dvojica se razdvajaju, ali se ponovo sreću u jeku Američke revolucije, kada Amos pomaže Tomasu Džefersonu da napiše Deklaraciju nezavisnosti.

Ovaj crtani film emitovan je u okviru serije “Mikijava radionica” na programu JRT-RTB. Ako se ne sećate možete da ga pogledate na YouTube

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: