cezar-milankovic

Srpska Nova godina?

Stigao je još jedan 13. januar i “nova” godina. Ali, da li je ova Nova godina "Srpska" ili je ona možda Cezarova saznaćete u tekstu koji sledi.Od nastanka civilizacije ljudi su tražili sve ...
Muhammad-Rayhan-PLE-2016_1474060079

Pomračenje Meseca - 10. januar 2020

Za večeras (10. januar) nebeska mehanika “pripremila” je pomračenje Meseca, Međutim, ovo pomračenje značajno će se razlikovati od onih atraktivnih delimičnih i totalnih pomračenja Meseca koja smo posmatrali tokom prethodnih ...
nikola-tesla-munje-kolorado-springs

Nikola Tesla - čovek koji je pronašao XX vek

U Njujorku je na današnji dan, na Božić, 1943. godine umro jedan od najvećih istraživača koji je ikada živeo - Nikola Tesla, "čovek koji je izmislio XX vek", kako ga ...
newdecade_hdv

Početak nove decenije - učimo da brojimo & računamo vreme

Prvi put objavljeno januara 2010. godineSvakih deset godina, tj. svaki put kad čekamo godinu koja završava nulom krenu zanimljive priče i rasprave o tome da li je to godina kojom ...
planeta-vlasina

Planeta Vlasina oko zvezde Morave

Povodom jubileja koji ove godine obeležava Međunarodna astronomska unija (MAU), 100 godina od svog osnivanja, sve zemlje članice MAU su imale jedinstvenu priliku da kumuju imenu jednoj od novootkrivenih planeta ...
Konkurs-small

Konkurs za radove učenika

Niš Young Minds Section organizuje konkurs za sve zainteresovane učenike osnovnih i srednjih škola na teritoriji Republike Srbije u okviru projekta „Izvan redova i van okvira: Seminar za ambiciozne mlade fizičare“ ...

Nobelova nagrada 2010 – hemija

Nakon što su dodeljene Nobelove nagrade za medicinu i fiziku, 6. oktobra saopštena su imena dobitnika Nobelove nagrade za hemiju u 2010. godini. Dobitnici su dva Japanca, Ei-ichi Negishi i Akira Suzuki, i jedan Amerikanac, Richard F. Heck. Nagrada im je dodeljena za razvoj inovativnih metoda koje će omogućiti sintezu komleksnih molekula, kakve možemo naći u prirodi.

Organska hemija je osnova života i odgovorna je za brojne fascinantne prirodne fenomene, kao što su boja cveća, zmijski otrov… U cilju stvaranja ovakvih složenih supstanci, potrebno je spojiti ugljenikove atome. Međutim, ugljenik je stabilan i atomi ugljenika ne reaguju lako jedan sa drugim. Prve metode koje su razvijene omogućile su samo sintezu jednostavnih organskih jedinjenja, dok bi pri sintezi složenijih molekula dolazilo do stvaranja velikog broja nusproizvoda.

Razvoj paladijum katalizovanih reakcija rešio je taj problem i tako su ovogodišnji dobitnici dali precizniju i efikasniju metodu sinteze. U ovim reakcijama atomi ugljenika susreću se na atomu paladijuma, nakon čega dolazi do pokretanja hemijske rekcije.

Jedan od dobitnika, Richard Heck je još šezdesetih godina prošlog veka počeo rad na razvijanju reakcija sinteze katalizovanih paladijumom. Reakcije koje je razvio nazvao je svojim imenom, a one se danas koriste pri povezivanju ugljenikovih atoma. Iako je u penziji, nastavio je svoja istraživanja na Univerzitetu u Delaveru, na kome ima titulu počasnog profesora, i na kome je uradio nejveći deo svojih istraživanja.

Njegove japanske kolege, Negishi, profesor hemije na američkom Perđu Univerzitetu, i njegov sunarodnik Suzuki sa Univerziteta Hokaido u Saporu, radili su na istom tipu sinteze. Njihov rad bio je zasnovan na razvoju unakrsnih spajanja katalizovanih paladijumom, a koja se koriste u farmaceutskoj industriji pri proizvodnji lekova, kao i u delu istraživanja molekula koji se koriste u elektronskoj industriji.

Metoda koju su nagrađeni hemičari razvili koristi se za veštačku proizvodnju diskodermolida, inhibitora rasta kancerogenih ćelija. Ova supstanca je prvi put otkrivena u morskim sunđerima, ali do sada nijedan lek nije proizveden na osnovu nje, što je i Švedska akademija nauka i iznela kao primedbu.

One Response
  1. avatar 07.10.2010.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: