apolo11-pre-poletanja

Apolo 11: 50 godina kasnije

Na današnji dan, pre tačno 50 godina, tj. 16. jula 1969. godine u 9:32h po lokalnom vremenu (13:32 po Griniču), iz Kennedy Space Center-a lansirana je raketa nosač Saturn V. Na vrhu te ...
sunbathing

Sunčanje i/ili zdravlje? Izaberite sami!

Sunce, taj žuti disk koji svakoga dana putuje po plavom nebeskom svodu, je samo jedna od nekoliko milijardi zvezda rasutih svuda po praznom prostoru svemira. Ono je jedna sasvim obična ...
davinci

Leonardo da Vinči: Umetnik. Naučnik. Pronalazač.

Pišu: Jovana Savić i Jovana Stanimirović“Onaj ko isključivo ceni praksu bez teorije je poput moreplovca koji se ukrca na brod bez kormila i kompasa, ne znajući kuda se plovi.” - ...
crna-rupa-prva

Prva fotografija crne rupe!

Već nekoliko decenija, a može se reći i vekova, crne rupe privlače ogromnu pažnju kako naučnika tako i javnosti, kroz popularne tekstove, različite ideje i SF romane i (visokobudžetne) filmove.Do ...
dositej-obradovic

Dositej Obradović – srpski prosvetitelj i reformator

„Knjige, braćo moja, knjige, a ne zvona i praporce!“Dositej ObradovićNa današnji dan 28. marta 1811. godine u Beogradu je umro najveći srpski prosvetitelj i reformator – Dositej Obradović. Sahranjen je ...
proposal

CERN – mesto gde je nastao “Internet”

Prvi World Wide Web Logo (Autor: Robert Cailliau)Prethodnih nekoliko godina imali smo prilike da često slušamo o CERN-u, LHC-u - i "najvećem eksperimentu čovečanstva", ulasku Srbije u punopravno članstvo, akceleratoru, ...

Veličina galaksije i tamna materija

Prsten tamne materije (Credit: Image courtesy of Andalucía Innova)

Prsten tamne materije (Credit: Image courtesy of Andalucía Innova)

Proučavajući kretanje jata galaksija na Kalifornijskom institutu za tehnologije 1934. godine Švajcarski astrofizičar Fric Zvicki je primetio da je njihova masa prema njegovim posmatranjima oko 400 puta manja od one potrebne da bi se galaksije kretale onom brzinom kojom se inače kreću. Ovaj jako „težak“ problem Fric je rešio pretpostavljajući postojanje posebnog oblika materije danas poznatog kao tamna materija.

Danas se pretpostavlja (zna) da tamna materija čini 23 % ukupne mase svemira ( 4% čini nama vidljiva materija a ostatak je još čudnija tamna energija) kao i da bi otkrivanje same prirode tamne materije bio jedan od najvećih uspeha moderne fizike i kosmologije jer je postojanje tamne materije najbitniji element održanja teorije velikog praska koja koja kaže da postoji mnogo glaksije koje čini samo tamna materija koje još uvek nisu detektovane kao i da je tamna materija imala veliku ulogu u evoluciji kosmosa. Za sada postoje pretpostavke o sastavu tamne materije prema kojima se ona ne sastoji od čestica standardnog modela elementarne fizike (elektroni, protoni, neutroni…) već se kao mogućnosti navode aksioni[1] , sterilni neutrini[2] i WIMP[3] (Weakly Interacting Massive Particles).

Iako još uvek nije otkrivena priroda tamne materije polovinom prošle godine astronomi odeljenja za teoretsku fiziku i kosmos univerziteta u Granadi predvođeni Eduardom Batanerom u saradnji sa odeljenjem za primenjenu matematiku uspeli su da utvrde raspored tamne materije i u galaksiji. Oni su na osnovu funkcije gustine tamne materije uslpeli da opišu promenu njene koncentracije u galaksiji. Time je praktično omogućeno da se pomoću jednačina i funkcija opišu karakteristika tamne materije i dobiju mnogo pouzdaniji rezultati koji su do skoro bili utemeljeni na simulacijama. Najbitnija stvar koja se postiže ovom metodom je bolje razumevanje veličine galaksije kroz razvijanje funkcije gustine kojom opisuje kako se menja raspodela tamne materije od centra galaksije. Naime , kada se univerzum posmatra kroz tamnu mateiju on je mnogo veći nego aso se posmatra kroz vidljivu materiju a gustina tamne materije je maksimalna u centru i postepeno opada sa udaljavanjem od njega.

Ovo istraživanje je bitno jer uvodi sasvim novo poglavlje u proučavanje galaktičke dinamike i naravno tamne materije. Profesor Bataner kaže da ovi rezultati ne mogu da otkriju pravu prirodu tamne materije ali da omogućavaju definisanje njenog ponašanja kao i da sa sadašnjim informacijama mogu da odrede neke osnovne parametre kao na primer temperaturu.

Dalji tok istraživanja se svodi na primenjivanje znanja dinamike galaksija kroz matematičko modeliranje odnosno definisanja deskriptivnoh funkcija koje predstavlljaju osnovu dinamike tamne materije.

Izvor: ScienceDaily

[1] čestice čije je postojanje pretpostavljeno 1977. godine a dokazano tek 2005
[2] Takođe čestice čije je postojanje predpostavljeno i ne spadaju u standardni model teorije elementarnih čestica.
[3] Njihovo postojanje je predpostavljeno isključivo zbog problema tamne materije, inače su same sebi antičestice.

One Response
  1. avatar 21. 02. 2010.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: