skolaPMN

Otvaranje Škole prirodno-matematičkih nauka u Nišu

U subotu, 18. novembra na Prirodno-matematičkom fakultetu u Nišu počinje Škola prirodno-matematičkih nauka. Ovu školu namenjenu učenicima 7. i 8. razreda osnovne i svih razreda srednje škole ove godine po ...
biosignatureNajava

Astrobiologija i astronomsko posmatranje povodom Noći istraživača

Povodom predstojeće Evropske noći istraživača AD "Alfa" i Departman za fiziku PMF-a u Nišu organizuju naučno-popularno predavanje (četvrtak, 28. septembar) i teleskopsko posmatranje (petak, 29. septembar).Jedno od kanonskih pitanja astrobiologije ...
Perseid Meteors over Mount Shasta

Letnji vatromet u epizodi Perseidi 2023

Svake vedre noći, ako odete negde daleko od svetla grada i ako ste dovoljno strpljivi možete da vidite nekoliko meteora svakog sata. Međutim, svake godine u vreme Nisville Jazz festivala, ...
Unearthed-SuperMoon-1611-1-web

Dva (plava) Supermeseca u avgustu 2023. godine

Ako sutra uveče pogledate u nebo videćete Supermesec, najveći Mesec u mnogo godina! Bićete svedok spektakularnog prizora kakav se retko viđa na nebu, pun Mesec će biti ogroman, najveći koji ...
kvark-kvazar

Od kvarka do kvazara - uz mnogo astrofizike i malo matematike u Maju mesecu matematike u Nišu

Obeležavanje Maja meseca matematike, u organizaciji Departmana za matematiku PMF-a u Nišu nastavlja se u petak, 26. maja, od 17:00 h, u amfiteatru Prirodno-matematičkog fakulteta u Nišu sa tri nova ...
Slika dana: Mesec u polusenci [18.10.2013]

Pomračenje Meseca polusenkom (5. maj 2023)

Za ovaj petak (5. maj) nebeska mehanika “pripremila” je pomračenje Meseca, Međutim, ovo pomračenje značajno će se razlikovati od onih atraktivnih delimičnih i totalnih pomračenja Meseca koja smo posmatrali tokom ...
slika2

Нобелова награда за физику 2022. године

Аутор: проф. др Мирољуб Дугић(Институт за физику, Природно-математички факултет, Универзитет у Крагујевцу)Нобелову награду за физику за 2022. годину поделила су тројица експерименталних физичара за област заснивања квантне механике, Ален Аспе ...
CometZtf_Hernandez_960

Kometa C/2022 E3 (ZTF)

Ako ste tokom prethodnih par meseci bili totalno izolovani od vesti ili toliko ne volite vesti iz astronomije da čim ih čujete menjate sajt/TV kanal/radio stanicu onda verovatno niste čuli ...
solar-eclipse

Delimično pomračenje Sunca (25. oktobar 2022)

Još tačno deset dana deli nas do predstojećeg delimičnog pomračenja Sunca koje će biti vidljivo iz Srbije. Pomračenje Sunca za mnoge je verovatno najznačajnija i najazanimljivija pojava koju možemo da ...
kosmicke-litice

Džejms Veb Teleskop - prve fotografije

Odavno je "Svet nauke" otišao u zimski... letnji... višegodišnji san i teško ga je probuditi ali neki događaji u nauci su toliko značajni da mogu da predstavljaju prekretnicu u budućem ...
800px-Benjamin_Franklin_1767

Bendžamin Frenklin (1706 - 1790)

Na današnji dan, 17. januara, 1706. godine, u Bostonu (Masačusets, SAD), rođen je Benžamin Frenklin (Benjamin Franklin), američki naučnik i političar, borac za ljudska prava, učesnik u Američkom ratu za ...
1280px-ALH84001_structures

Meteorit sa Marsa ALH84001

Najpoznatiji meteorit sa Marsa otkriven je 27. decembra 1984. godine na Antarktiku.Ovaj meteorit nosi oznaku ALH84001 i otkriven je u oblasti Allan Hills, grupi brda na Antarktiku. Pronašao ga tim ...
Slika dana: Galileo Galilej i teleskop [25.08.2014]

Prvi teleskop

Galileo Galilej i prvi teleskop (izvor: Physics Today)Na današnji dan 1609. godine Galileo Galilej predstavio je "prvi teleskop" Leonardu Donatu, vladaru Venecije, i njegovim savetnicima. Galileo Galilej napravio je ovaj ...
apolo11-pre-poletanja

52 godine od Malog koraka za čoveka - Apolo 11

Na današnji dan, pre tačno 52 godine, 20. jula 1969. godine čovek je prvi sleteo na površinu drugog nebeskog tela.Oko šest sati pre “malog koraka za čoveka, ali velikog za čovečanstvo” dvočlana posada ...
yuri_gagarin_01

Juri Gagarin - 60 godina od prvog leta u svemir

Pre tačno 60 godina, 12. aprila 1961. godine oko 9 sati po Moskovskom vremenu, raketa Vostok 1 poletela je ka svemiru. U raketi je sedeo Juri Gagarin koji je nekoliko minuta kasnije postao prvi čovek u ...
ada_lovelace_portrait

Rođendan Ejde King Lavlejs - prve programerke

Samo dan kasnije ali i mnogo godina pre rođenja Grejs Hoper, na današnji dan, 10. decembra 1815. godine rođena je Ejda King Lavlejs (Ada Lovelace), ćerka čuvenog engleskog pesnika Lorda Bajrona, ...
Grace-Hopper

Grejs Hoper: do ratne mornarice do kompajlera i buba

Kada govorimo o IT sektoru, matematici i vojsci verovatno nam prva asocijacija budu muškarci. Međutim, tu sliku menja žena rođena na današnji dan, 9. decembra 1906. godine u Njujorku. Doktorirala ...
kupola-atomske-bombe

Dan kada je eksplodirala prva atomska bomba

Pre tačno 75 godine, tačnije 6. avgusta 1945. američki avion bombarder bacio je jednu jedinu bombu na japanski grad. Taj grad bila je Hirošima, a posledice te bombe pamtiće generacije ...
530px-palebluedot

30 godina Plave tačke u beskraju i Porodičnog portreta

Šta mislite šta je ovo na slici? Ne znate? …  Ova svetla tačka je Zemlja, naša planeta. Generacije ljudi, hiljadama godina žive na toj svetloj tački, sve što ste ikada… nalazi se na njoj…A fotografije je ...
planeta-vlasina

Planeta Vlasina oko zvezde Morave

Povodom jubileja koji ove godine obeležava Međunarodna astronomska unija (MAU), 100 godina od svog osnivanja, sve zemlje članice MAU su imale jedinstvenu priliku da kumuju imenu jednoj od novootkrivenih planeta ...
sunbathing

Sunčanje i/ili zdravlje? Izaberite sami!

Sunce, taj žuti disk koji svakoga dana putuje po plavom nebeskom svodu, je samo jedna od nekoliko milijardi zvezda rasutih svuda po praznom prostoru svemira. Ono je jedna sasvim obična ...
davinci

Leonardo da Vinči: Umetnik. Naučnik. Pronalazač.

Pišu: Jovana Savić i Jovana Stanimirović“Onaj ko isključivo ceni praksu bez teorije je poput moreplovca koji se ukrca na brod bez kormila i kompasa, ne znajući kuda se plovi.” - ...
crna-rupa-prva

Prva fotografija crne rupe!

Već nekoliko decenija, a može se reći i vekova, crne rupe privlače ogromnu pažnju kako naučnika tako i javnosti, kroz popularne tekstove, različite ideje i SF romane i (visokobudžetne) filmove.Do ...
dositej-obradovic

Dositej Obradović – srpski prosvetitelj i reformator

„Knjige, braćo moja, knjige, a ne zvona i praporce!“Dositej ObradovićNa današnji dan 28. marta 1811. godine u Beogradu je umro najveći srpski prosvetitelj i reformator – Dositej Obradović. Sahranjen je ...
proposal

CERN – mesto gde je nastao “Internet”

Prvi World Wide Web Logo (Autor: Robert Cailliau)Prethodnih nekoliko godina imali smo prilike da često slušamo o CERN-u, LHC-u - i "najvećem eksperimentu čovečanstva", ulasku Srbije u punopravno članstvo, akceleratoru, ...

Hrvatski učenici otkrili šest promjenjivih zvijezda

Zajednička fotografija cLARKe-2010 tima

Zajednička fotografija cLARKe-2010 tima

Tijekom ljetne astronomske radionice cLARKe-2010, koje provodi i oganizira Astronomska udruga Vidulini, dvanaestero učesnika (učenici, studenti, inženjeri, profesori..) otkrili su šest novih, dosad nepoznatih promjenjivih zvijezda. Otkrića je potvrdila vodeća međunarodna organizacija za istraživanje i dodijelu statusa otkrivača takvih objekata; American Association of variable star observer (AAVSO) iz SAD. Prije početka rada na ovoj problematici pri Vidulini Observatory iz Hrvatske su u posljednjih stotinu godina otkrivene svega dvije nove promijenjive zvijezde.

Tim mladih istraživača i otkrivača činili su; Gregor Srdoč, Jure Bacelj, Andrea Grujić-Jukić, Ana Bacelj, Ivana Kurečić, Petar Gljušćić, Mirna Barać, Erik Šulc, Sandrino Požežanac, Ines Peštaj, Marcela Rasonja i Marino Tumpić.
Na slijedećim linkovima pri AAVSO može se pogledati međunarodno priznanje otkrića te popis otkrivača dosad nepoznatih promijenjivih zvijezda. Kraj novootkrivenih dosad nepoznatih promijenjivih zvijezda (zvijezda koje zbog fizikalnih ili kemijskih procesa mijenjaju svoj sjaj) zauvijek će stajati imena mladih hrvatskih astronoma.

http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=248453
http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=248455
http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=248457
http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=248467
http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=248469
http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=248471

Astronomska udruga Vidulini unazad desetak godina organizira i provodi ljetne prirodoslovno-tehničke radionice za djecu i mlade, s naglaskom na astronomiju, pod nazivom cLARKe. Tijekom ove i prošle godine osim edukacije velika se pažnja poklanja praktičnim istraživanjima ekstrasolarnih planeta i promjenjivih zvijezda. Izabrana ekipa mladih ljudi iz cijele Hrvatske u vremenu od 09. do 12. kolovoza pozvana je na ovgodišnje izdanje cLARKe-2010 namijenjen uvođenju u istraživački rad, korištenju vlastite opreme, VSX NEXT, svjetskih baza podataka (Super WASP) te istraživanjima i otkrićima dosad nepoznatih promjenjivih zvijezda.

Međunarodni certifikat AAVSO kojime se potvrđuje otkriće promijenjive zvijezde

Međunarodni certifikat AAVSO kojime se potvrđuje otkriće promijenjive zvijezde

Po dolasku i smještaju te kratkom odmoru ekipa je već prvog dana radionice tijekom nekoliko sati uvođenja u problematiku, podjele specijaliziranih programskih paketa i pripremljenih baza podataka koje je trebalo analizirati, prionula poslu. Metodologiju rada, način obrade podataka, njihovu verifikaciju, određivanje potencijalnih kandidata i prijavljivanje otkrića dosad nepoznatih promijenjivih zvijezda u AAVSO s polaznicima je odradio Gregor Srdoč.
Srdoč je inače po međunarodnoj rang listi American Exoplanet Archive (AXA) već duže od godinu i pol dana čvrsto drži prvo mjesto u svijetu na području istraživanja planeta drugih zvijezda a najproduktivniji je otkrivač promijenjivih zvijezda iz Hrvatske svih vremena.
Istraživački posao i dosad priznata otkrića tek su početak rada ekipe koja je sudjelovala na cLARKe-2010. Svima njima sada slijedi opetovana analiza zaprimljenh podataka, izdvajanje potencijalnih novih otkrića te u konačnici i nova priznanja od strane AAVSO. Ova ekipa nastaviti će svoj zajednički posao pri Vidulini Observatory na području istraživanja i otkrića i nadalje, koristeći podatke dobijene kako vlastitim robotičkim sustavima tako i onima dostupnim iz baza podataka zvjezdarnica smještenim na Kanarskom otočju, Južnoafričkoj republici.. a u skoroj budućnosti i teleskopa koji se nalaze u svemiru (Kepler).
Osim planiranog i odrađenog posla učesnici cLARKe-2010 u slobodno vrijeme (čitaj; vrijeme koje su sami sebi „ukrali“ za odmor i spavanje) snimali su i istraživali Sunce, Jupiter, Saturn, postavili autonomnu metereološku postaju, nadograđivali i izrađivali montaže za teleskope, a u svemu se uspijelo pronaći i nekoliko sati za opuštajući „brainstorming“ na plaži.
Zanimljivo je napomenuti kako su se ovi mladi astronomi, otkrivači dosad nepoznatih nebeskih objekata sami morali pobrinuti za smještaj, hranu, piće i druge troškove, baš kao u pravoj Hrvatskoj priči-zbilji koja „prati“ vrhunske rezultate na području znanosti. Ipak, simboličnu ali vrijednu pomoć pružili su Tomislav Galant (Podravka), David Meden (Eurotrade), Renato Maretić (Actual IT), Danilo Erman (Erman-komerc) te Istarska županija.

Više informacija o ljetnoj astronomskoj radionici cLARKe-2010 pročitajte na web stranicama Astronomske udruge Vidulini.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.