apolo11-pre-poletanja

Apolo 11: 50 godina kasnije

Na današnji dan, pre tačno 50 godina, tj. 16. jula 1969. godine u 9:32h po lokalnom vremenu (13:32 po Griniču), iz Kennedy Space Center-a lansirana je raketa nosač Saturn V. Na vrhu te ...
sunbathing

Sunčanje i/ili zdravlje? Izaberite sami!

Sunce, taj žuti disk koji svakoga dana putuje po plavom nebeskom svodu, je samo jedna od nekoliko milijardi zvezda rasutih svuda po praznom prostoru svemira. Ono je jedna sasvim obična ...
davinci

Leonardo da Vinči: Umetnik. Naučnik. Pronalazač.

Pišu: Jovana Savić i Jovana Stanimirović“Onaj ko isključivo ceni praksu bez teorije je poput moreplovca koji se ukrca na brod bez kormila i kompasa, ne znajući kuda se plovi.” - ...
crna-rupa-prva

Prva fotografija crne rupe!

Već nekoliko decenija, a može se reći i vekova, crne rupe privlače ogromnu pažnju kako naučnika tako i javnosti, kroz popularne tekstove, različite ideje i SF romane i (visokobudžetne) filmove.Do ...
dositej-obradovic

Dositej Obradović – srpski prosvetitelj i reformator

„Knjige, braćo moja, knjige, a ne zvona i praporce!“Dositej ObradovićNa današnji dan 28. marta 1811. godine u Beogradu je umro najveći srpski prosvetitelj i reformator – Dositej Obradović. Sahranjen je ...
proposal

CERN – mesto gde je nastao “Internet”

Prvi World Wide Web Logo (Autor: Robert Cailliau)Prethodnih nekoliko godina imali smo prilike da često slušamo o CERN-u, LHC-u - i "najvećem eksperimentu čovečanstva", ulasku Srbije u punopravno članstvo, akceleratoru, ...

Nobelova nagrada 2011 – hemija

Danas je saopšteno ime dobitnika Nobelove nagrade za hemiju za 2011. godinu. Nagradu je dobio Danijel Šehtman (Israel Institute of Technology, Haifa) za otkriće kvazi-kristala.

Danijel Šehtman je aprila 1982. godine posmatrajući strukture atoma pod elektronskim mikropskopom video nešto što je, prema tadašnjem razumevanju kristala, bilo nemoguće. Do tog trenutka verovalo se da atomi kristalne rešetke čvrstih tela moraju da budu raspoređeni na pravilan i periodičan način. U strukturi tada poznatih kristala jedan, osnovni, simetrični element rešetke ponavljao se periodično. Kristal koji je Šethman tada posmatrao bio je drugačiji, atomi su bili složeni na takav način da nikakvo periodično ponavljanje nije bilo moguće. Ovakvi kristali, za koje se smatralo da su suprotni zakonima prirode, nazvani su kvazi-kristali.

Ovo otkriće naišlo je na veliki otpor pa je, braneći dobijene rezultate, Danijel Šehtman bio primoran da napusti istraživačku grupu u kojoj je radio. Međutim, rezultati koje je imo primorali su stručnu javnost da ponovo razmotri strukturu kristala. Na osnovu rezultata Šehtmanovog otkrića naučnici su uspei da u laboratorijama stvore i druge kvazi-kristale. Godine 2009. otkriven je prvi prirodni kvazi-kristal, u reci  Khatyrka u istočnoj Rusiji.

Kvazi-kristala su našli i primenu u industriji. Jedna kompanija iz Švedske napravila je posebnu vrstu kvalitetnog čelika, koji se koristi za izradu specijalnih oštrica i igli koje se koriste za operacije oka.

Image credits: NobelPrize.org.

Series NavigationNobelova nagrada 2011 – fizikaNobelova nagrada 2011 – književnost

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: