apolo11-pre-poletanja

Apolo 11: 50 godina kasnije

Na današnji dan, pre tačno 50 godina, tj. 16. jula 1969. godine u 9:32h po lokalnom vremenu (13:32 po Griniču), iz Kennedy Space Center-a lansirana je raketa nosač Saturn V. Na vrhu te ...
DSC_2945a

Delimično pomračenje Meseca (16. jul 2019)

Sledeća nedelja, astronomski gledano, biće u znaku Meseca. Nebeska mehanika i istorija osvajanja svemira donose nam nekoliko zanimljivih događaja.U utorak, 16. jula, na dan kada je 1969. godine raketa nosač ...
2014-07-10-Rodjendan-Nikole-Tesle

Dan nauke - rođendan Nikole Tesle

Prema odluci Vlade Republike Srbije današnji dan, 10. juli, obeležava se kao Dan nauke u Srbiji. Datum je izabran u čast Nikole Tesle koji je rođen na današnji dan 1856. godine. ...
sunbathing

Sunčanje i/ili zdravlje? Izaberite sami!

Sunce, taj žuti disk koji svakoga dana putuje po plavom nebeskom svodu, je samo jedna od nekoliko milijardi zvezda rasutih svuda po praznom prostoru svemira. Ono je jedna sasvim obična ...
davinci

Leonardo da Vinči: Umetnik. Naučnik. Pronalazač.

Pišu: Jovana Savić i Jovana Stanimirović“Onaj ko isključivo ceni praksu bez teorije je poput moreplovca koji se ukrca na brod bez kormila i kompasa, ne znajući kuda se plovi.” - ...
crna-rupa-prva

Prva fotografija crne rupe!

Već nekoliko decenija, a može se reći i vekova, crne rupe privlače ogromnu pažnju kako naučnika tako i javnosti, kroz popularne tekstove, različite ideje i SF romane i (visokobudžetne) filmove.Do ...

Suncokreti [01.09.2013]

Slika dana: Suncokreti [01.09.2013]

Suncokreti

Copyright: Vincent Van Der Pas / Flickr

Suncokret, ili na latinskom Helianthus annuus, sigurno je jedan od lako prepoznatljivih i nazanimljivijih cvetova. Ime potiče od latinskih reči helios (sunce) i anthos (cvijet). Suncokret je jednogodišnja zeljasta biljka koja potiče iz Južne amerike, odakle je 1510. godine donešen u Španiju i Evropu. Danas suncokret naseljava skoro sve delove planete. Suncokret raste do visine između 1,5 i 3,5 metara. Prema Ginisovoj knjizi rekorda najviši suncokret dostigao je visinu od 8 metara (2009. godina, Nemačka), a još u XVI veku u Španiji zabeleženi su suncokreti visine 7,3 metara. Zbog dubokog korena (i do 3 metra) i mogućnosti da izvuče različite supstance iz podloge suncokreti mogu da se koriste za isušivanje močvarnog zemljišta i čišćenje zagađenog zemljišta.

Spirale u cvetu suncokreta (Foto: L. Shyamal / Wikipedia)

Spirale u cvetu suncokreta (Foto: L. Shyamal / Wikipedia)

Suncokreti cvetaju od juna do septembra a cvetovi su veliki isastoje se od mnoštva cvetića u centralnom delu okruženih i do 10 centimetara dugačkim laticama. Spiralni raspored cvetića u centralnom delu “cveta” suncokreta prvi je opisao Helmut Vogel 1979. godine. Prema ovom modelu raspored cvetići može se opisati formulom u polarnim koordinatama:

r=c\sqrt(n)
\theta = n \dot 137.5^0

gde je \theta – ugao, r rastojanje od centra, n – indeks spirale a c – konstanta, tj. faktor skale. Ova vrsta spirale predstavlja jedan oblik Fermatove spirale, a broj 137.5 poznat je kao “zlatni presek”.

Još jedna zanimljivost vezana je za svet suncokreta. Suprotno opštem ubeđenju cvet odrasle, rascvetale, bilje ne prati Sunce, što se može videti i na današnjoj slici dana, gde je Sunce u pozadini a za ostvetljenje cveta korišćen je blic. Ipak, u fazi pre cvetanja, dok na biljci ima pupoljaka, biljka prati kretanje Sunca. Ujutru su pupoljci okrenuti ka istoku i do zalaska Sunca prate njegovo kretanje ka zapadu, nakon toga pupoljci se vraćaju ponovo ka istoku i ciklus se ponavlja. Ovo kretanje omogućeno je postojanjem elastičnih ćelija u delu biljke neposredno ispod pupoljka. Kad suncokret rascveta, deo koji je pokretao pupoljak se suši, cvetovi i pupoljak gube zelenu boju, fotosinteza smanjuje i potreba za praćenjem sunca nestaje. Tada veina cvetova suncokreta ostaje okrenuta u pravcu istoka.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: