kvizicar-baner

Kviz “Kakav si kvizičar?” na NNB11

Departman za fiziku Prirodno-matematičkog fakulteta u Nišu organizuje kviz “Kakav si kvizičar?” iz poznavanja fizike za učenike osnovnih i srednjih škola. Kviz čini deo programa postavke Departmana za fiziku u ...
davinci

Leonardo da Vinči: Umetnik. Naučnik. Pronalazač.

Pišu: Jovana Savić i Jovana Stanimirović“Onaj ko isključivo ceni praksu bez teorije je poput moreplovca koji se ukrca na brod bez kormila i kompasa, ne znajući kuda se plovi.” - ...
crna-rupa-prva

Prva fotografija crne rupe!

Već nekoliko decenija, a može se reći i vekova, crne rupe privlače ogromnu pažnju kako naučnika tako i javnosti, kroz popularne tekstove, različite ideje i SF romane i (visokobudžetne) filmove.Do ...
dositej-obradovic

Dositej Obradović – srpski prosvetitelj i reformator

„Knjige, braćo moja, knjige, a ne zvona i praporce!“Dositej ObradovićNa današnji dan 28. marta 1811. godine u Beogradu je umro najveći srpski prosvetitelj i reformator – Dositej Obradović. Sahranjen je ...
proposal

CERN – mesto gde je nastao “Internet”

Prvi World Wide Web Logo (Autor: Robert Cailliau)Prethodnih nekoliko godina imali smo prilike da često slušamo o CERN-u, LHC-u - i "najvećem eksperimentu čovečanstva", ulasku Srbije u punopravno članstvo, akceleratoru, ...
using-a-smartphone-accelerometer

Konkurs Mobilni telefon u fizičkom eksperimentu

Digitalna tehnologija i mediji, zasnovani na upotrebi interneta i mobilnih telefona predstavljaju najpopularniji način komuniciranja u savremenom svetu. Mobilni telefoni su naša svakodnevica, a novi modeli se po svojim mogućnostima ...

Suncokreti [01.09.2013]

Slika dana: Suncokreti [01.09.2013]

Suncokreti

Copyright: Vincent Van Der Pas / Flickr

Suncokret, ili na latinskom Helianthus annuus, sigurno je jedan od lako prepoznatljivih i nazanimljivijih cvetova. Ime potiče od latinskih reči helios (sunce) i anthos (cvijet). Suncokret je jednogodišnja zeljasta biljka koja potiče iz Južne amerike, odakle je 1510. godine donešen u Španiju i Evropu. Danas suncokret naseljava skoro sve delove planete. Suncokret raste do visine između 1,5 i 3,5 metara. Prema Ginisovoj knjizi rekorda najviši suncokret dostigao je visinu od 8 metara (2009. godina, Nemačka), a još u XVI veku u Španiji zabeleženi su suncokreti visine 7,3 metara. Zbog dubokog korena (i do 3 metra) i mogućnosti da izvuče različite supstance iz podloge suncokreti mogu da se koriste za isušivanje močvarnog zemljišta i čišćenje zagađenog zemljišta.

Spirale u cvetu suncokreta (Foto: L. Shyamal / Wikipedia)

Spirale u cvetu suncokreta (Foto: L. Shyamal / Wikipedia)

Suncokreti cvetaju od juna do septembra a cvetovi su veliki isastoje se od mnoštva cvetića u centralnom delu okruženih i do 10 centimetara dugačkim laticama. Spiralni raspored cvetića u centralnom delu “cveta” suncokreta prvi je opisao Helmut Vogel 1979. godine. Prema ovom modelu raspored cvetići može se opisati formulom u polarnim koordinatama:

r=c\sqrt(n)
\theta = n \dot 137.5^0

gde je \theta – ugao, r rastojanje od centra, n – indeks spirale a c – konstanta, tj. faktor skale. Ova vrsta spirale predstavlja jedan oblik Fermatove spirale, a broj 137.5 poznat je kao “zlatni presek”.

Još jedna zanimljivost vezana je za svet suncokreta. Suprotno opštem ubeđenju cvet odrasle, rascvetale, bilje ne prati Sunce, što se može videti i na današnjoj slici dana, gde je Sunce u pozadini a za ostvetljenje cveta korišćen je blic. Ipak, u fazi pre cvetanja, dok na biljci ima pupoljaka, biljka prati kretanje Sunca. Ujutru su pupoljci okrenuti ka istoku i do zalaska Sunca prate njegovo kretanje ka zapadu, nakon toga pupoljci se vraćaju ponovo ka istoku i ciklus se ponavlja. Ovo kretanje omogućeno je postojanjem elastičnih ćelija u delu biljke neposredno ispod pupoljka. Kad suncokret rascveta, deo koji je pokretao pupoljak se suši, cvetovi i pupoljak gube zelenu boju, fotosinteza smanjuje i potreba za praćenjem sunca nestaje. Tada veina cvetova suncokreta ostaje okrenuta u pravcu istoka.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: