cezar-milankovic

Srpska Nova godina?

Stigao je još jedan 13. januar i “nova” godina. Ali, da li je ova Nova godina "Srpska" ili je ona možda Cezarova saznaćete u tekstu koji sledi.Od nastanka civilizacije ljudi su tražili sve ...
Muhammad-Rayhan-PLE-2016_1474060079

Pomračenje Meseca - 10. januar 2020

Za večeras (10. januar) nebeska mehanika “pripremila” je pomračenje Meseca, Međutim, ovo pomračenje značajno će se razlikovati od onih atraktivnih delimičnih i totalnih pomračenja Meseca koja smo posmatrali tokom prethodnih ...
nikola-tesla-munje-kolorado-springs

Nikola Tesla - čovek koji je pronašao XX vek

U Njujorku je na današnji dan, na Božić, 1943. godine umro jedan od najvećih istraživača koji je ikada živeo - Nikola Tesla, "čovek koji je izmislio XX vek", kako ga ...
newdecade_hdv

Početak nove decenije - učimo da brojimo & računamo vreme

Prvi put objavljeno januara 2010. godineSvakih deset godina, tj. svaki put kad čekamo godinu koja završava nulom krenu zanimljive priče i rasprave o tome da li je to godina kojom ...
planeta-vlasina

Planeta Vlasina oko zvezde Morave

Povodom jubileja koji ove godine obeležava Međunarodna astronomska unija (MAU), 100 godina od svog osnivanja, sve zemlje članice MAU su imale jedinstvenu priliku da kumuju imenu jednoj od novootkrivenih planeta ...
Konkurs-small

Konkurs za radove učenika

Niš Young Minds Section organizuje konkurs za sve zainteresovane učenike osnovnih i srednjih škola na teritoriji Republike Srbije u okviru projekta „Izvan redova i van okvira: Seminar za ambiciozne mlade fizičare“ ...

Suncokreti [01.09.2013]

Slika dana: Suncokreti [01.09.2013]

Suncokreti

Copyright: Vincent Van Der Pas / Flickr

Suncokret, ili na latinskom Helianthus annuus, sigurno je jedan od lako prepoznatljivih i nazanimljivijih cvetova. Ime potiče od latinskih reči helios (sunce) i anthos (cvijet). Suncokret je jednogodišnja zeljasta biljka koja potiče iz Južne amerike, odakle je 1510. godine donešen u Španiju i Evropu. Danas suncokret naseljava skoro sve delove planete. Suncokret raste do visine između 1,5 i 3,5 metara. Prema Ginisovoj knjizi rekorda najviši suncokret dostigao je visinu od 8 metara (2009. godina, Nemačka), a još u XVI veku u Španiji zabeleženi su suncokreti visine 7,3 metara. Zbog dubokog korena (i do 3 metra) i mogućnosti da izvuče različite supstance iz podloge suncokreti mogu da se koriste za isušivanje močvarnog zemljišta i čišćenje zagađenog zemljišta.

Spirale u cvetu suncokreta (Foto: L. Shyamal / Wikipedia)

Spirale u cvetu suncokreta (Foto: L. Shyamal / Wikipedia)

Suncokreti cvetaju od juna do septembra a cvetovi su veliki isastoje se od mnoštva cvetića u centralnom delu okruženih i do 10 centimetara dugačkim laticama. Spiralni raspored cvetića u centralnom delu “cveta” suncokreta prvi je opisao Helmut Vogel 1979. godine. Prema ovom modelu raspored cvetići može se opisati formulom u polarnim koordinatama:

r=c\sqrt(n)
\theta = n \dot 137.5^0

gde je \theta – ugao, r rastojanje od centra, n – indeks spirale a c – konstanta, tj. faktor skale. Ova vrsta spirale predstavlja jedan oblik Fermatove spirale, a broj 137.5 poznat je kao “zlatni presek”.

Još jedna zanimljivost vezana je za svet suncokreta. Suprotno opštem ubeđenju cvet odrasle, rascvetale, bilje ne prati Sunce, što se može videti i na današnjoj slici dana, gde je Sunce u pozadini a za ostvetljenje cveta korišćen je blic. Ipak, u fazi pre cvetanja, dok na biljci ima pupoljaka, biljka prati kretanje Sunca. Ujutru su pupoljci okrenuti ka istoku i do zalaska Sunca prate njegovo kretanje ka zapadu, nakon toga pupoljci se vraćaju ponovo ka istoku i ciklus se ponavlja. Ovo kretanje omogućeno je postojanjem elastičnih ćelija u delu biljke neposredno ispod pupoljka. Kad suncokret rascveta, deo koji je pokretao pupoljak se suši, cvetovi i pupoljak gube zelenu boju, fotosinteza smanjuje i potreba za praćenjem sunca nestaje. Tada veina cvetova suncokreta ostaje okrenuta u pravcu istoka.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: