Konkurs-small

Konkurs za radove učenika

Niš Young Minds Section organizuje konkurs za sve zainteresovane učenike osnovnih i srednjih škola na teritoriji Republike Srbije u okviru projekta „Izvan redova i van okvira: Seminar za ambiciozne mlade fizičare“ ...
black-hole

O crnim rupama i medicinskoj fizici u četvrtak na PMF-u u Nišu

U četvrtak 31. oktobra od 20 h nastavlja se serija naučno-popularnih predavanja u organizaciji “Niš Young Minds Section” i Departmana za fiziku PMF-a.Ovog četvrtka Young Minds sekcija iz Niša pripremila je dva zanimljiva predavanja iz astrofizike i ...
enjoyphysics

Prvo predavanje u organizaciji Niš Young Minds Section

U četvrtak 24. oktobra u amfiteatru Prirodno-matematičkog fakulteta u Nišu sa početkom u 20 časova, biće održano predavanje prof. dr Gorana Đorđevića sa Departmana za fiziku na temu:Od Saveza komunista do „Mladih umova”Kosmologija i ...
safer-internet

Svetska nedelja svemira i Međunarodna noć posmatranja Meseca u Nišu

Povodom Svetske nedelje svemira i Međunarodne noći posmatranja Meseca od subote, 5. oktobra do četvrtka 10. oktobra Astronomsko društvo “Alfa” i Departman za fiziku Prirodno-matematičkog fakulteta u Nišu organizuju seriju ...
apolo11-pre-poletanja

Apolo 11: 50 godina kasnije

Na današnji dan, pre tačno 50 godina, tj. 16. jula 1969. godine u 9:32h po lokalnom vremenu (13:32 po Griniču), iz Kennedy Space Center-a lansirana je raketa nosač Saturn V. Na vrhu te ...
sunbathing

Sunčanje i/ili zdravlje? Izaberite sami!

Sunce, taj žuti disk koji svakoga dana putuje po plavom nebeskom svodu, je samo jedna od nekoliko milijardi zvezda rasutih svuda po praznom prostoru svemira. Ono je jedna sasvim obična ...

Čarls Darvin

Na današnji dan, 12. februara 1809. godine, rodio se jadan od najznačajnijih naučnika u istoriji čovečanstva, Čarls Robert Darvin (Charles Robert Darwin), tvorac teorije evolucije, po kojoj se svi oblici života razvijaju putem prirodne selekcije.

Nakon završetka osnovnog školovanja 1825. godine Darvin je upisao medicinu na univerzitetu u Edinburgu. Dve godine kasnije izbačen je sa studija i upisao je Univerzitet u Kembridžu s namerom da postane sveštenik anglikanske crkve.

Nakon završetka studija (1831), Darvin se pridružio ekipi vrhunskih prirodnjaka – istraživača i kreće na naučno putovanje oko sveta na istraživačkom brodu “Bigl”.

Na tom putovanju Darvin je dobio priliku da posmatra geološke formacije koje su pronađene na različitim kontinentima i ostrvima kao i velik broj fosila i živih organizama. U svojim geološkim posmatranjima Darvin je bio najviše zadivljen posledicama delovanja prirodnih sila na Zemljinu površinu. U to doba većina geologa zastupala je teoriju da su pojedine vrste životinjskog i biljnog sveta nastajale nezavisno jedna od druge, te da je svaka prošla kreacija uništena iznenadnom katastrofom, kao što je npr. zemljotres ili pucanje i uvijanje Zemljine kore. Ostali primerci životnih oblika postali su fosili. Prema tom gledištu, vrste, nastale nezavisno jedna od druge, nisu mutirale tako da su zauvek ostajale na istom stepenu razvoja.

Prod Bigl, slika Ovena Sentlija, 1841. godina

Međutim, dok je boravio na „Biglu“ Darvin je zaključio da zapažanja geologa sera Čarlsa Lajela, koji je tvrdio da Zemljina površina prolazi kroz stalne promene, odgovaraju onome što je sam uočio. Takođe je primetio da neki njegovi nalazi nisu u skladu s Lajelovim hipotezama. Tako je, na primer, zapazio da na ostrvu Galapagos postoje jedinstvene vrsta kornjača, američkog drozda i zeba koje su, uprkos tome što su blisko povezane sa kornjačama, drozdovima i zebama sa evropskog kontinenta, različite u strukturi i prehrambenim navikama. Ta opažanja naterala su Darvina da postavi pitanje da li je moguće da postoje veze između različitih, ali sličnih vrsta.

Sva ova zapažanja i podaci prikupljeni tokom putovanja brodom “Bigl” bila su odličan materijal za dalja Darvinova istraživanja. Tokom sledećih dvadeset godina Darvin je dorađivao svoju teoriju.

Godine 1858. godine objavljeni su osnovi čuvene teorije evolucije. Čarls Darvin objavio je svoje prve zaključke dobijene na osnovu višegodišnjeg rada na prikupljenim podacima tokom putovanja brodom “Bigl”, a nezavisno od njega slične zaključke objavio je i Alfred Rasel Volas.

Teorija evolucije predstavljena je u knjizi “O poreklu vrsta”, najpoznatijoj knjizi Čarlsa Darina i jednoj od najvažnijih knjiga ikad štampanih

Sledeće godine, 1859, Čarls Darvin objavio je svoju čuvenu knjigu “O poreklu vrsta”. Za ovu knjigu može se reći da je “šokirala svet”. Prvo izdanje rasprodato je već prvog dana.

Nakon objavljivanja knjige Darvin je nastavio da radi na dorađivanju i unapređivanju teorije evolucije. Rezultate do kojih je došao objavio je u više drugih knjiga. Iako je još od prvih dana teorija evolucije imala mnogobrojne protivnike naučni savremenici videli su značaj ove teorije pa je Darvin primljen u Kraljevsko društvo i Fransusku akademiju nauka.

Nakon smrti, 19. april 1882. godine, Čarls Darvin je sahranjen u Vestmisterskoj opatiji.

Široj javnosti ovaj veliki naučnik je poznat pre svega zbog ogorčenog i gotovo bezumnog pokušaja osporavanja njegove teorije evolucije. Otpor toj teoriji u početku je pružala uglavnom crkva, a u novije vreme samo njen ekstremni deo, kreacionistički pokret. Danas, i pored toga što počiva na čvrstim dokazima (biolozi kažu da spada u najbolje dokazane teorije, jednako bar koliko i teorija gravitacije), teorija evolucije u nekim, uglavnom niže obrazovanim sredinma, i dalje je predmet je osporavanja.

Karikatura Darvina objavljena u magazinu Hornet, mart 1871. godine
(credits: University College London Digital Collections)

Pokušaj potpunog omalovažavanja teorije evolucije u Srbiji je posebno interesantan i ostaće zabeležen u istoriji zato što je svojevremeno (2004) došao iz samog ministarstva obrazovanja i to od tadašnje ministarke Ljiljane Čolić – slučaj o kojem su mediji, ne samo domaći, naširoko obaveštavali čitaoce. Sličan problem vezan za osporavanje teorije evolucije odigrao se u Srbiji maja 2017. godine kada je, nakon objavljivanja otvorenog pisma “podrške” teoriji evolucije, smenjen tadašnji direktor Centra za promociju nauke.

Izvori: AM, National Geographic, Wikipedia.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: