cezar-milankovic

Srpska Nova godina?

Stigao je još jedan 13. januar i “nova” godina. Ali, da li je ova Nova godina "Srpska" ili je ona možda Cezarova saznaćete u tekstu koji sledi.Od nastanka civilizacije ljudi su tražili sve ...
Muhammad-Rayhan-PLE-2016_1474060079

Pomračenje Meseca - 10. januar 2020

Za večeras (10. januar) nebeska mehanika “pripremila” je pomračenje Meseca, Međutim, ovo pomračenje značajno će se razlikovati od onih atraktivnih delimičnih i totalnih pomračenja Meseca koja smo posmatrali tokom prethodnih ...
nikola-tesla-munje-kolorado-springs

Nikola Tesla - čovek koji je pronašao XX vek

U Njujorku je na današnji dan, na Božić, 1943. godine umro jedan od najvećih istraživača koji je ikada živeo - Nikola Tesla, "čovek koji je izmislio XX vek", kako ga ...
newdecade_hdv

Početak nove decenije - učimo da brojimo & računamo vreme

Prvi put objavljeno januara 2010. godineSvakih deset godina, tj. svaki put kad čekamo godinu koja završava nulom krenu zanimljive priče i rasprave o tome da li je to godina kojom ...
planeta-vlasina

Planeta Vlasina oko zvezde Morave

Povodom jubileja koji ove godine obeležava Međunarodna astronomska unija (MAU), 100 godina od svog osnivanja, sve zemlje članice MAU su imale jedinstvenu priliku da kumuju imenu jednoj od novootkrivenih planeta ...
Konkurs-small

Konkurs za radove učenika

Niš Young Minds Section organizuje konkurs za sve zainteresovane učenike osnovnih i srednjih škola na teritoriji Republike Srbije u okviru projekta „Izvan redova i van okvira: Seminar za ambiciozne mlade fizičare“ ...

Kapela

Ranih zimskih noći na srednjim geografskim širinama severne hemisfere Kapela se nalazi gotovo tačno iznad naših glava. Ovo je jedna od tri najsjajnije zvezde severnog neba, druge dve su Arkturus (proleće) i Vega (leto). Sve tri su približnog sjaja. Arkturus – hladan i narandžast, Vega – vrela i bela, a Kapela – žuto-bela zvezda, negde u sredini temperaturnog raspona. Na celom nebu ona je po sjaju četvrta zvezda, osim pomenutih od nje je sjajnija jedino zvezda Sirijus. Kapela je najsjajnija zvezda u blizini severnog pola. Zbog velike severne deklinacije na kojoj se nalazi Kapela je vidljiva tokom cele godine.

Ovo je alfa zvezda sazvežđa Auriga. Nalazi na 42 svetlosne godine od nas i ona je jedna od najpoznatijih dvojnih zvezda. Još 1899. godine William Wallace Campbell utvrdio je da je ovo spektroskopska dvojna zvezda. Godine 1920. John A. Anderson je koristeći interferometar na stoinčnom teleskopu Mount Wilson odredio orbitu dvojnog sistema. Bila je ovo prva upotreba interferometra za određivanje orbita zvezda.

Obe zvezde su žute i pripadaju klasi G, sa približno istom temperaturom kao Sunce, ali su mnogo veće i sjajnije – jedna je 60 puta sjajnija od Sunca a druga “samo” 100 puta, a obe imaju oko 10 puta veći prečnik nego naša zvezda. Obe zvezde su džinovi koji su potrošili vodonik iz jezgra. Rastojanje između njih je oko 100 miliona kilometara, oko 2/3 rastojanja između Zemlje i Sunca, i kruže jedna oko druge sa periodom od samo 104 dana. Na osnovu perioda i orbita dolazi se do zaključka da tamnija zvezda ima masu od 2,55 a masivnija 2,67 masa Sunca. Temperatura na površini sjajnija zvezde iznosi oko 5.000 K a njen prečnik je 10 puta veći od prečnika Sunca. Površina tamnije zvedze je nešto toplija, oko 5.600 K, ali njen prečnik je manji, samo oko šest puta veći od prečnika Sunca.

Sjajnija zvezda je više evoluirala, u njenom jezgru već je počela fuzija helijuma u ugljenik, dok se u tamnijoj komponenti i dalje odvija kontrakcija helijumom bogatog jezgra u kome se još nisu upalile nove vatre. Kapela je izvor X-zraka koji najverovatnije nastaju usled površinske magnetne aktivnosti, slične onoj na površini Sunca, ali nije jasno koja od dve zvezde je odgovorna za nastanak X zračenja.

U ovom zvezdanom sistemu nađena je i treća zvezda, poznata kao Kapela H.To je takođe dvojni sistem koji se sastoji od dve patuljaste zvezde klase M. Ovaj sistem ima sjaj desete magnitude. Udaljen je 723 lučne sekunde od osnovnog sistema.

Series NavigationBetelgeuseKastor
One Response
  1. avatar 15.09.2009.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: